brood

 

Zelf brood bakken is eigenlijk hartstikke simpel. Met alleen meel, gist, water en een beetje zout kun je al de heerlijkste broden bakken. En als je er ook nog wat kruiden of andere lekkere dingen doorheen doet, is het helemaal feest!

 

mijn eigen basisrecept, waar ik steeds op varieer

Doe het meel in een kom en maak er een kuiltje in.

Maak een beetje water warm (niet warmer dan 40 graden, want dan gaat de gist dood) en los hierin de gist op. Schenk dit in het kuiltje in het meel en roer er een beetje meel doorheen, meng dit zover tot de substantie ongeveer net zo dik is als dunne yoghurt. Dit laat je even zo staan om te laten rijzen.

In de tussentijd kun je zout en extra ingrediënten toevoegen. Zout en suiker(-achtige) ingrediënten naast het deegje/op het meel (die kunnen de gist doden als het hier direct op komt), de rest (zoals ei, olie, kruiden ed) kun je op het deegje leggen of schenken.

Als er wat bubbeltjes in het deegje komen en het is wat gegroeid ga je het verder mengen. Dit doe je van het midden uit, steeds wat meer meel erbij. Ondertussen ook wat water erbij, maar niet teveel, want het deeg moet redelijk stevig worden. Ze zeggen vaak dat het niet aan je handen moet kleven. Zelf maak ik het brooddeeg tegenwoordig vaak iets vochtiger, zodat het nog net wel aan m'n handen kleeft. In combinatie met een lange rijstijd levert dat een brood op wat ik zelf erg lekker vind, maar dit kan alleen voor lage broden. Dus wil je een busbrood bakken dan heb je wat steviger deeg nodig, anders zakt het deeg tijdens het rijzen onder z'n eigen gewicht weer in.

Na het kneden doe je het deeg in een kom, die dek je af met een theedoek en evt een plastic zak erover. Dit laat je zo rijzen tot het ongeveer dubbel zo groot is geworden. Hoe warmer het deeg staat, hoe sneller dit gaat. Zelf zet ik het deeg niet speciaal warm, ik laat het vaak wel lang rijzen (wel een aantal uren). Wanneer je het deeg koel wegzet, kun je het zelfs wel een nacht laten rijzen.

Zorg voor een geschikte ovenvorm of bakplaat (heel veel vormen/bakplaten zijn wel geschikt om brood op of in te bakken, maar het resultaat kan wel verschillen afhankelijk van het materiaal). Om het brood er straks weer goed uit te krijgen kun je de vorm invetten of er wat meel over verspreiden. Dat laatste doe ik zelf meestal, en dan neem ik gelijk wat extra meel voor de tweede keer kneden van het deeg.

Wanneer het deeg gerezen is, kneed het dan nog even door. Als het aan je handen plakt kun je het door wat meel rollen. Geef het nu de vorm waarin je het wilt bakken, al dan niet met een vulling erin en leg het op de bakplaat of in de ovenvorm. Laat het nu nog een keer rijzen. Ook hiervoor geldt: je kunt het deeg een beetje warm zetten, maar zelf ben ik erg tevreden met een lange rijstijd op kamertemperatuur of koeler.

Verwarm aan het eind van de rijstijd de oven voor en bak daarin het brood.

oventemperatuur en baktijd:

Zelf bak ik meestal vloerbroden, pizza-achtige broodjes of bolletjes en die bak ik allemaal zo'n 30 minuten op 200 graden. Maar het hangt ook af van de oven en van de ovenvorm die je gebruikt, dus het is ook altijd een kwestie van proberen.

 

ideeën voor extra ingrediënten en vulling:

olie/vet

Allerlei soorten olie en vet kun je gebruiken: boter, olijfolie, zonnebloemolie, saffloerolie, maiskiemolie, koolzaadolie, sesamolie, diverse kruidenoliën, ...

Vet of olie maakt het brood wat zachter en langer houdbaar.

suiker/honing/rozijnen/zuidvruchten

Je kunt een beetje suiker of honing toevoegen aan het deeg, dit kan lekker zijn en laat ook het deeg meer rijzen. Pas wel op, want teveel suiker belemmert weer het rijzen, omdat hierdoor de gist doodgaat. (greinsuiker kan dan een oplossing zijn)

Ook met rozijnen of andere zuidvruchten kun je een brood zoeter maken.

Wanneer je je brood zoeter maakt, verbrand het ook sneller. Daarom kun je een zoet brood beter niet te heet bakken (en dan liever wat langer).

pitten/zaden/noten

Je kunt allerlei pitten, zaden en noten op het brood doen of in het deeg verwerken: sesamzaad, zonnebloempitten, pompoenpitten, hazelnoten, enz.

andere soorten meel, graanvlokken enzo

Wanneer je gistbrood bakt, heb je een hoog percentage glutenrijk meel nodig. Want zonder gluten kan een gistdeeg niet rijzen. Tarwe is rijk aan gluten, net als spelt. Gebruik voor een gistbrood in elk geval 80-90 % van deze soorten meel.

Voor de andere 10-20 % kun je allerlei verschillende meelsoorten gebruiken: mais, haver, rogge enz.

Behalve gewoon meel kun je ook griesmeel (grof meel) gebruiken, dit geeft een wat rullere structuur of een deel van het meel vervangen door graanvlokken.

kruiden

Allerlei kruiden kunnen lekker zijn in brood.

In een zoet brood kunnen bv de volgende kruiden lekker zijn: kaneel, koekkruiden, anijs.

In een hartig brood: karwij (kummel), korianderzaadjes, komijnzaadjes, Italiaanse kruiden.

Je kunt ook een pittig brood maken door (gedroogde) pepertjes of sambal toe te voegen aan het deeg.

andere vloeistoffen (ipv water)

Je kunt een deel van het water of al het water vervangen door bv melk, karnemelk of kokosmelk.

Je kun ook sap of moes van vruchten of groente gebruiken, bv tomatenpuree/-sap (lekker met italiaanse kruiden) of geprakte banaan.

Of je zou bouillon kunnen gebruiken, of zelfs een restje soep.

allerlei ander lekkers

Eigenlijk kun je wel bijna alles wat lekker is in brood verwerken, bv ook olijven, zongedroogde tomaten, geraspte kaas, gefruite uitjes, uitgebakken spekjes, champignons, knoflook enz enz.

ei

Je kunt ook ei toevoegen aan brooddeeg. Dit maakt het deeg wat zachter en het brood langer houdbaar.

ander rijsmiddel

In mijn beschrijving ga ik uit van gistbrood, maar je kunt ook andere rijsmiddelen gebruiken dan gist. Zoals bv zuurdesem. Hier heb ik zelf nog geen ervaring mee - maar wie weet komt dat nog!

 

meestal wordt brood in de oven gebakken, maar je kunt het ook:

 

en met een vulling of meegebakken beleg kun je lekkere maaltijdbroden maken

 

 

terug naar start recepten